Waarom komen er nu zoveel beveiligingslekken boven tafel?

Kort gezegd: door AI. Onderzoekers en hackers gebruiken AI om in korte tijd door enorme hoeveelheden code te zoeken. Fouten die jarenlang niemand zag, komen daardoor ineens naar boven. Beveiligers zetten dezelfde techniek in om aanvallen sneller te zien en te stoppen. In deze blog lees je wat er speelt en wat het voor jouw bedrijf betekent.

Wat gebeurde er op 21 oktober?

Op woensdag 21 oktober 2026 gingen in Nederland ineens websites op zwart. De Tweede Kamer, het NCSC, DigiD en MijnOverheid haalden hun sites uit voorzorg offline. Ook in België, Duitsland en Finland gebeurde dat.

De reden: twee ernstige lekken in PHP, de programmeertaal waarop ongeveer 70 procent van alle websites draait. WordPress bijvoorbeeld. Via de lekken, die de naam PHP2Shell kregen, kon een aanvaller zonder in te loggen een webserver overnemen.

Het opvallende: die lekken zaten er al meer dan tien jaar. Iedere PHP-versie sinds 2012 was kwetsbaar. Dezelfde middag kwam er een update.

Waarom juist nu?

De onderzoekers die PHP2Shell vonden, gebruikten AI-modellen om de fouten te analyseren. Binnen enkele uren hadden ze werkende aanvalscode. Een team specialisten was daar vroeger weken mee bezig geweest.

AI leest code zonder moe te worden. Het herkent patronen die een mens over het hoofd ziet en probeert in korte tijd duizenden varianten uit. Dat is goed nieuws, want een lek dat gevonden is, kan gedicht worden.

Maar hackers hebben dezelfde tools. Wie een update laat liggen, is daardoor sneller aan de beurt dan een paar jaar geleden. En reken erop dat dit vaker gebeurt. Er wordt nu veel sneller en grondiger naar fouten gezocht dan ooit.

AI werkt ook voor de verdediging

Beveiligers gebruiken AI net zo goed. Moderne beveiligingssoftware leert hoe een normale werkdag eruitziet op je laptops en in je Microsoft 365-omgeving. Logt iemand om drie uur 's nachts in vanuit een ander land? Start er op een laptop ineens een onbekend programma dat bestanden gaat versleutelen? Dan slaat het systeem alarm, vaak binnen seconden.

Ook aan de bron helpt AI. AI-bedrijven ondersteunen open-sourceprojecten zoals PHP inmiddels bij het opsporen en oplossen van lekken, voordat kwaadwillenden ze vinden.

Uiteindelijk draait het om snelheid. Een aanvaller met AI is snel, dus een verdediger moet minstens zo snel zijn. Als mkb'er red je dat niet met een virusscanner en de maandelijkse updateronde.

Wat betekent dit voor jouw bedrijf?

Je hoeft geen beveiligingsexpert te worden. Je moet wel weten wie er voor je oplet. Stel jezelf deze vragen:

  • Weet je welke software er op je website en servers draait en wie die bijwerkt?
  • Hoe snel worden kritieke updates bij jou geïnstalleerd: binnen een dag of pas bij de volgende onderhoudsronde?
  • Hoorde je op 21 oktober iets van je IT-leverancier?
  • Kijkt er buiten kantooruren iemand mee als er iets vreemds gebeurt?

Hoe DigiState hiermee omgaat

Wij bespreken elke week de bekende kwetsbaarheden die via verschillende kanalen binnenkomen. Per klant bekijken we of er actie nodig is. We maken onderscheid tussen standaardupdates en kritieke patches. Een kritieke patch wacht niet op het volgende onderhoudsmoment.

Op 21 oktober hebben we onze klanten dezelfde dag per mail laten weten wat er speelde en wat het voor hen betekende.

Daarnaast bewaken we de laptops en Microsoft 365-accounts van onze klanten dag en nacht. Ziet de monitoring iets verdachts, dan grijpen we direct in. Ook 's nachts en in het weekend.

Veelgestelde vragen

Is mijn WordPress-website kwetsbaar voor PHP2Shell?

Als de server onder je website een PHP-versie zonder de update van 21 oktober draait: ja. Je thema of plug-ins maken daarvoor niet uit. Vraag je hostingpartij of de update is geïnstalleerd.

Worden hackers gevaarlijker door AI?

Vooral sneller. Het tijdsbestek tussen het bekend worden van een lek en de eerste aanvallen wordt korter. Dat maakt snel patchen belangrijker dan ooit.

Kan AI mijn IT-beheerder vervangen?

Nee. Bij PHP2Shell deden onderzoekers het denkwerk en versnelde AI het zoeken en testen. In de beveiliging werkt het net zo: de software signaleert, een mens beoordeelt en grijpt in.

Weten hoe jouw IT ervoor staat?

Twijfel je of jouw bedrijf goed beschermd is, of wil je eens horen hoe wij het aanpakken? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.

Neem contact op